کاتالوگ گیربکس کتابی چینی | راهنمای کامل ابعاد و مشخصات NMRV
فهرست مطالب
- شناخت ساختار فنی گیربکس های کتابی چینی و تفاوت با سری VF
- بررسی جدول ابعاد و مشخصات فنی سری NMRV (30 تا 130)
- راهنمای تطبیق کاتالوگ با الکتروموتور و نوع فلنج
- مقایسه برندهای گیربکس چینی با نمونه های ایرانی و اروپایی
- استانداردهای نگه داری و انتخاب روغن مناسب بر اساس کاتالوگ
- عیب یابی مشکلات رایج در گیربکس های مکعبی چینی
- نکات کلیدی برای انتخاب نهایی و خرید گیربکس مکعبی
- سوالات متداول (FAQ)
کاتالوگ گیربکس کتابی چینی سند فنی مرجعی است که برای هر سایز از سری NMRV، ابعاد پوسته، قطر شفت ورودی و خروجی، نسبت های تبدیل موجود، گشتاور مجاز و مقدار روغن را تعیین می کند. خواندن درست این کاتالوگ تفاوت میان یک انتخاب بی خطا و خرید دوباره یک گیربکس ناسازگار با الکتروموتور است، چون بیشتر خرابی های گیربکس حلزونی چینی از تطبیق نادرست فلنج، نسبت تبدیل یا سطح روغن شروع می شود. مسیر پیش رو از ساختار داخلی و تفاوت NMRV با NRV آغاز می شود و با جدول ابعاد، تطبیق فلنج، مقایسه برندها، روانکاری و عیب یابی ادامه پیدا می کند.
| سری | نوع ورودی | نوع خروجی | جنس پوسته | سایزهای رایج | نقطه قوت |
|---|---|---|---|---|---|
| NMRV | فلنج ورودی برای کوپل مستقیم الکتروموتور | هالو شفت (سوراخدار) یا شافت | آلومینیم تا سایز 90، چدن در 110 و 130 | 30 تا 130 | تطبیق آسان با موتور فلنج دار و تنوع نسبت تبدیل |
| NRV | شافت صاف ورودی | هالو شفت | آلومینیم یا چدن | 25 تا 150 بر اساس برند | اتصال با کوپلینگ، پولی یا چرخ زنجیر و امکان ساخت نسبت مرکب |
| VF | فلنج (VF/N) یا شافت (VF/P) | شافت یا هالو شفت | آلومینیم و چدن | 30 تا 150 | طراحی اروپایی با تولید ایرانی و ترکیه ای |
شناخت ساختار فنی گیربکس های کتابی چینی و تفاوت با سری VF
گیربکس کتابی چینی از دو جزء اصلی ساخته می شود: یک ماردون فولادی و یک چرخ دنده برنزی که محورهایشان عمود بر هم قرار دارد. چرخش ماردون، چرخ دنده را می گرداند و در نتیجه راستای نیروی ورودی 90 درجه تغییر می کند و دور خروجی کاهش می یابد. این مکانیزم سه پیامد عملی دارد: راه اندازی نرم و کم صدا، سقف توان محدود در حدود 11 کیلووات و مصرفی بودن چرخ دنده برنزی که در پایان عمر سایشی باید تعویض شود. کاربرد گیربکس حلزونی هم بر پایه همین ساختار شکل گرفته است؛ از نوار نقاله و میکسر تا آسیاب، بالابر و خطوط بسته بندی. پوسته کتابی همین مجموعه را در قالبی فشرده جا می دهد و امکان نصب در موقعیت های B3، B6، B7، B8، V5 و V6 را فراهم می کند.
کیفیت آلیاژ چرخ دنده برنزی، بیش از ضخامت پوسته، عمر مفید گیربکس کتابی را تعیین می کند.
تفاوت های ظاهری و عملکردی مدل های NMRV و NRV
تفاوت اصلی این دو مدل در سمت ورودی است. در گیربکس NMRV، ورودی به شکل سوراخ (هالو) با فلنج ساخته می شود و شافت الکتروموتور مستقیم داخل آن می نشیند. مدل NRV ورودی شافت دار دارد؛ یعنی یک شافت صاف از پوسته بیرون زده و برای گرداندن آن به کوپلینگ، پولی، چرخ زنجیر یا اتصال به شافت دیگری نیاز دارید. خروجی هر دو مدل در نسخه های متداول هالو شفت سوراخدار است و با خار و شیار، گشتاور را به شافت ماشین منتقل می کند.
انتخاب بین این دو به روش نصب برمی گردد، نه به کیفیت. روی نوار نقاله و میکسر، جایی که الکتروموتور مستقیما روی گیربکس می نشیند، NMRV انتخاب منطقی است. اگر بین موتور و گیربکس فاصله وجود دارد یا نیرو با تسمه و زنجیر منتقل می شود، NRV جواب می دهد. همین ساختار باعث شده نسبت های دوری مانند 1:200 تا حدود 1:3000 با ترکیب دو گیربکس، یعنی گیربکس مرکب، در دسترس باشد؛ در این حالت نسبت کل، حاصلضرب نسبت دو واحد است.
نکته ای که در پلاک خوانی گم می شود این است که بخشی از نمونه های قدیمی تر چینی با حروف W مانند W63 و W75 علامت گذاری شده اند و مدل NRV در آن ها با خروجی سوراخدار ترکیب شده است.
جنس بدنه، ماردون و چرخ دنده در نمونه های چینی
وزن گیربکس در جدول ابعاد از حدود 1.2 کیلوگرم در سایز 30 تا نزدیک 48 کیلوگرم در سایز 130 بالا می رود و بخش مهمی از این جهش از تغییر جنس بدنه می آید. تا سایز 90، پوسته از آلومینیم ریختگی تحت فشار در خانواده ADC12 تولید می شود که سبک است و گرما را سریع دفع می کند. در سایز 110 و 130 سازنده ها به چدن خاکستری روی می آورند تا پوسته در برابر گشتاور بالاتر و ارتعاش پیچشی شکل خود را حفظ کند. تشخیص این دو با یک آهنربای کوچک انجام می شود: چدن جذب می شود و آلومینیم نه.
ماردون از فولاد آلیاژی سختکاری و سنگ زده مانند 20MnCr5 و چرخ دنده از برنز ریخته گری سانتریفیوژ ساخته می شود. تفاوت کیفیت برندها دقیقا همینجا ظاهر می شود؛ نمونه های باکیفیت از فسفر برنز در خانواده CuSn12Ni2 استفاده می کنند و نمونه های ارزان به برنج ساده بسنده می کنند که مقاومت سایشی و خستگی پایین تری دارد. ISO 14521 روش محاسبه ظرفیت بار چرخ دنده حلزونی را مشخص می کند و همین معیار نشان می دهد انتخاب آلیاژ و پرداخت سطح دنده، بیشتر از ظاهر پوسته در عمر گیربکس تعیین کننده است. کاسه نمدها در نسخه استاندارد از جنس NBR هستند و برای محیط داغ یا شیمیایی، نسخه وایتون سفارش داده می شود.
بررسی جدول ابعاد و مشخصات فنی سری NMRV (30 تا 130)
جدول ابعاد، قلب کاتالوگ گیربکس کتابی چینی است. این جدول می گوید هر سایز چه قطری را می پذیرد، فاصله محورها چقدر است و وزن واحد چه اندازه است. سایزهای متداول شامل 30، 40، 50، 63، 75، 90، 110 و 130 هستند و برخی کاتالوگ ها سایز 25 و در نسخه های بزرگتر 150 را هم فهرست می کنند. انتخاب سایز گیربکس در عمل به سه عدد بستگی دارد: گشتاور خروجی، دور خروجی و نوع خروجی. توجه کنید که عدد نام سایز فقط یک برچسب نیست؛ قطر سوراخ خروجی، فاصله محور تا کف پایه و فاصله سوراخ های نصب با سایز تغییر می کند و دو سایز همسایه به راحتی جای هم نصب نمی شوند.
ابعاد استاندارد شفت ورودی و خروجی برای هر سایز
| سایز NMRV | سوراخ خروجی (mm) | ورودی های رایج (mm) | فریم موتور متناظر | وزن (kg) |
|---|---|---|---|---|
| 30 | 14 | 9 و 11 | 56 و 63 | 1.2 |
| 40 | 18 | 11 و 14 | 63 و 71 | 2.3 |
| 50 | 25 | 14 و 19 | 71 و 80 | 3.5 |
| 63 | 25 | 14 و 19 و 24 | 80 و 90 | 6.2 |
| 75 | 28 | 19 و 24 و 28 | 90 و 100 | 9 |
| 90 | 35 | 24 و 28 | 100 و 112 | 13 |
| 110 | 42 | 24 و 28 و 38 | 90 و 100 و 132 | 35 |
| 130 | 45 | 28 و 38 و 42 | 112 و 132 و 160 | 48 |
مقادیر جدول، محدوده رایج کاتالوگ های چینی است و برندها ممکن است ترکیب متفاوتی از ورودی ها را برای یک سایز عرضه کنند.
سوراخ خروجی با تلورانس H8 ماشین کاری و شیار خار آن مطابق DIN 6885 زده می شود. قطر ورودی باید با شافت موتور بخواند؛ سایز 75 با ورودی های 19، 24 و 28 میلیمتر عرضه می شود و برای موتورهای فریم 90 تا 100 مناسب است، در حالی که سایز 110 ورودی 24 برای فریم 90، ورودی 28 برای فریم 100 و ورودی 38 برای فریم 132 دارد. خرید سایز 110 با ورودی 28 و بستن آن به موتور فریم 132 با شافت 38 تنها با بوش تبدیل حل می شود و همان بوش، منبع لقی و خار ناقص است.
خروجی هالو شفت دو شکل به کار می رود: نصب مستقیم روی شافت ماشین با بازوی گشتاور، یا اتصال به شافت توپر با تبدیل و خار. در سایزهای 110 و 130 می توانید شافت خروجی توپر سفارش دهید تا نیاز به قطعه تبدیل حذف شود و هم محوری دقیق تر بماند.
نسبت های تبدیل رایج و گشتاور قابل تحمل
نسبت های استاندارد تک مرحله ای شامل 5، 7.5، 10، 15، 20، 25، 30، 40، 50، 60، 80 و 100 است. دور خروجی از تقسیم دور موتور بر نسبت تبدیل به دست می آید؛ موتور چهار قطب با 1400 دور در دقیقه در سایز 110 با نسبت 7.5 به حدود 186 دور و با نسبت 100 به 14 دور در دقیقه می رسد. با موتور دو قطب نزدیک 2800 دور یا موتور شش قطب نزدیک 960 دور، همین بازه جابه جا می شود و برای دورهای کمتر از 14 دور باید سراغ گیربکس مرکب رفت.
| سایز | بازه گشتاور خروجی تقریبی (Nm) | حداکثر توان ورودی (kW) |
|---|---|---|
| 30 | 2 تا 25 | 0.18 |
| 40 | 5 تا 55 | 0.37 |
| 50 | 10 تا 90 | 0.75 |
| 63 | 25 تا 180 | 1.5 |
| 75 | 45 تا 300 | 2.2 |
| 90 | 90 تا 600 | 4 |
| 110 | 170 تا 1100 | 7.5 |
| 130 | 250 تا 1600 | 11 |
بازه گشتاور گیربکس بر پایه نسبت های 5 تا 100 است و مقدار دقیق هر نسبت را باید از کاتالوگ همان برند گرفت.
دو عدد را در انتخاب گشتاور کنار هم بگذارید: گشتاور اسمی و ضریب کار. برای بار یکنواخت ضریب 1.2 و برای بار ضربه دار و راه اندازی سنگین ضریب 1.5 تا 2 در محاسبه وارد می شود تا گشتاور مجاز کاتالوگ بالاتر از گشتاور واقعی بماند. راندمان گیربکس هم با نسبت تبدیل تغییر می کند: در نسبت 5 به حدود 90 درصد می رسد و در نسبت 100 تا حدود 55 درصد کاهش می یابد، چون زاویه پیشروی ماردون کوچک می شود و سهم لغزش بالا می رود.
از منظر ایمنی، در نسبت های 40 به بالا خاصیت عدم برگشت پذیری ظاهر می شود؛ یعنی بار نمی تواند ماردون را بگرداند. همین ویژگی، گیربکس کتابی را برای بالابر مناسب می کند، اما در کاربردهای پرلرزش نباید تنها عامل نگهدارنده بار باشد و ترمز الکتروموتور باید در مدار بماند.
راهنمای تطبیق کاتالوگ با الکتروموتور و نوع فلنج
بیشترین مرجوعی و بیشترین خرابی زودهنگام از تطبیق ناقص موتور و گیربکس می آید. برای نصب گیربکس صنعتی دو پارامتر را باید همزمان بررسی کنید: ابعاد فلنج و قطر و طول شفت ورودی. کاتالوگ گیربکس کتابی چینی دقیقا همین دو ستون را کنار نام سایز آورده است و بی توجهی به آن ها، هزینه تبدیل یا تعویض موتور را تحمیل می کند.
انتخاب فلنج B5 و B14 بر اساس فریم موتور
فلنج B5 نوع بزرگ است و چهار پیچ روی دایره ای با قطر نسبتا بزرگ می بندد. فلنج B14 نوع کوچک یا نیم فلنج است و روی دایره کوچکتر می نشیند. ابعاد هر دو در استاندارد IEC 60072-1 تعریف شده تا موتور و گیربکس از سازنده های مختلف به هم بخورند.
| فریم موتور IEC | PCD فلنج B14 (mm) | PCD فلنج B5 (mm) | قطر شفت (mm) | پهنای خار (mm) |
|---|---|---|---|---|
| 63 | 90 | 140 | 11 | 4 |
| 71 | 105 | 160 | 14 | 5 |
| 80 | 120 | 200 | 19 | 6 |
| 90 | 140 | 200 | 24 | 8 |
| 100 | 160 | 250 | 28 | 8 |
| 112 | 160 | 250 | 28 | 8 |
| 132 | 200 | 300 | 38 | 10 |
| 160 | 250 | 350 | 42 | 12 |
قاعده تجربی این است که در فریم های کوچک از 56 تا 80 نسخه B14 رایج تر و در فریم های بزرگتر B5 رایج تر است، اما هیچ اجبار فنی پشت آن نیست و یک موتورساز می تواند همان فریم را با هر دو فلنج عرضه کند. اگر شافت موتور و سوراخ ورودی گیربکس می خوانند ولی فلنج فرق دارد، هیچ بوشی این اختلاف را جبران نمی کند؛ راه درست، تهیه آداپتور استاندارد یا تعویض موتور است.
هنگام اندازه گیری، سه چیز را با کولیس کنترل کنید: قطر دایره پیچ ها (PCD)، قطر برجستگی مرکز فلنج و تعداد و گام سوراخ ها. نشستن ناقص برجستگی مرکزی، محور موتور و گیربکس را ناهم راستا می کند و اولین نتیجه آن نشتی کاسه نمد ورودی است.
نکات مهم کوپلینگ محور ورودی و خروجی
ورودی NMRV سوراخدار است و شافت موتور باید تا انتهای آن بنشیند؛ طول درگیری کمتر از قطر شافت، لقی و سایش خار را به دنبال دارد. لایه گریس ضدزنگ روی شافت و داخل سوراخ را پاک کنید تا خار در جای خود قفل شود و خوردگی پیش نرود. ضربه زدن با چکش سنگین روی بدنه آلومینیمی، بازی بیرینگ ها را خراب می کند.
در خروجی هالو شفت، بازوی گشتاور نقش حیاتی دارد. اگر گیربکس روی شافت ماشین می نشیند و بازو بسته نشود، کل گشتاور واکنشی به کاسه نمد و پوسته منتقل می شود. وقتی چرخ زنجیر یا پولی مستقیم روی هالو شفت سوار می شود، بار شعاعی را با عدد کاتالوگ بسنجید و در صورت عبور از حد مجاز، بیرینگ کمکی اضافه کنید.
گیربکس NRV که ورودی شافت دار دارد به کوپلینگ انعطاف پذیر و هم محوری دقیق نیاز دارد. اختلاف هم محوری بیش از حدود 0.05 میلیمتر، بار اضافه روی بیرینگ و کاسه نمد می سازد و عمر آن دو قطعه را نصف می کند.
مقایسه برندهای گیربکس چینی با نمونه های ایرانی و اروپایی
بازار ایران در این محصول سه طبقه دارد: نمونه های چینی مانند KS، TS، JMP، JMCO، FAM و Huineng؛ تولیدکنندگان ایرانی مانند سهند دور اصفهان، شاکرین و رهنما با سری های VF و مکعبی؛ و برندهای اروپایی مانند SEW، Bonfiglioli، Motovario و SITI که در همان سایز چند برابر قیمت دارند. Yilmaz ترکیه در میانه این طیف قرار می گیرد. مقایسه برندهای گیربکس مکعبی را نباید با کشور مونتاژ تمام کرد؛ تلورانس ساخت، کیفیت آلیاژ دنده و دسترسی به قطعه معیار واقعی است.
بررسی کیفیت ساخت برندهای KS، TS و JMP
برند KS در سایزهای 110 و 130 با پوسته چدنی، دنده فسفر برنز و ماردون فولادی سختکاری شده شناخته می شود و تنوع موجودی بالای آن، تامین قطعه را ساده می کند. نمونه های این برند در بازار ایران معمولا با گارانتی تعویض 12 ماهه عرضه می شوند. سایز 110 این برند با ورودی های 24، 28 و 38 میلیمتر و خروجی 42 میلیمتر، بازه توان الکتروموتور 2.2 تا 7.5 کیلووات را پوشش می دهد.
برند TS با ورودی و خروجی هالو، تنوع نسبت تبدیل و پوسته دایکست یکنواخت بیشتر در سایزهای 40 تا 63 دیده می شود. برند JMP با 9 سایز و بدنه آلومینیمی، دنده برنجی و ماردون فولادی برای نوار نقاله، دستگاه بسته بندی و خطوط تولید عرضه می شود. اختلاف این سه برند در جزئیات ساخت است، نه در ساختار کلی.
برای سنجش کیفیت در لحظه خرید، پنج مورد را کنترل کنید:
- لقی شفت خروجی در چهار موقعیت چرخش؛ اختلاف زیاد بین موقعیت ها نشانه ناهم راستایی محورها است
- کیفیت شیار خار و توازی آن با محور شفت
- وضعیت کاسه نمدها و حضور پیچ تنفس در جعبه همراه گیربکس
- یکنواختی رنگ و پرداخت سطح چرخ دنده برنزی
- خوانا بودن پلاک و حک شدن نسبت تبدیل روی بدنه
در سایزهای بالای 90، وجود پیچ تخلیه روغن و محل کنترل سطح روغن نشانه طراحی برای کار پیوسته است و نبود آنها یعنی گیربکس برای کار سبک و مقطعی ساخته شده.
تفاوت قیمت و گارانتی در بازار ایران
قیمت با سایز به صورت غیرخطی بالا می رود. سایزهای 30 و 40 در محدوده چند میلیون تومان و سایز 110 در محدوده چند ده میلیون تومان معامله می شوند. اختلاف قیمت دو فروشنده برای یک سایز مشخص می تواند قابل توجه باشد، چون برند، جنس دنده، نسبت تبدیل و قطر ورودی در استعلام شفاهی یکسان گفته نمی شوند. فاکتور باید سایز، نسبت تبدیل، قطر ورودی و خروجی، نوع فلنج و نام برند را دقیق ثبت کند.
گارانتی چینی معمولا از نوع تعویض است نه تعمیر، به شرط نصب درست و روغن مناسب. نمونه های ایرانی خدمات پس از فروش محلی و دسترسی سریع تر به قطعه دارند و قیمتی بالاتر از چینی و پایین تر از اروپایی دارند. قیمت های اعلامی در سایت های داخلی با تغییر نرخ ارز به سرعت قدیمی می شوند، بنابراین مبنای تصمیم باید استعلام روز باشد نه اعداد آرشیوی.
استانداردهای نگه داری و انتخاب روغن مناسب بر اساس کاتالوگ
روغن در گیربکس حلزونی دو کار می کند: روانکاری سطح تماس لغزشی ماردون و چرخ دنده، و انتقال حرارت به پوسته. کاتالوگ گیربکس کتابی چینی برای هر سایز دو عدد کلیدی می دهد: گرید ویسکوزیته و حجم روغن در هر موقعیت نصب. روغن مینرال صنعتی با گرید VG320 برای شرایط معمول و VG460 برای بار سنگین یا محیط گرم انتخاب می شود؛ مبنای این گریدها طبقه بندی ویسکوزیته در ISO 3448 است.
میزان روغن مورد نیاز برای هر مدل گیربکس
| سایز | حجم روغن (لیتر) | نکته |
|---|---|---|
| 30 | 0.04 | از کارخانه پر شده |
| 40 | 0.08 | از کارخانه پر شده |
| 50 | 0.15 | از کارخانه پر شده |
| 63 | 0.30 | از کارخانه پر شده |
| 75 | 0.58 | از کارخانه پر شده |
| 90 | 1.0 | در برخی برندها پیچ تخلیه دارد |
| 110 | 2.2 تا 3.0 | وابسته به موقعیت نصب |
| 130 | 3.3 تا 4.55 | وابسته به موقعیت نصب |
حجم روغن در سایزهای بزرگ به موقعیت نصب وابسته است، چون سطح روغن باید چرخ دنده را غوطه ور نگه دارد ولی به کاسه نمد نرسد؛ به همین دلیل سایز 110 در حالت B3 و V5 حدود 3 لیتر و در حالت V6 حدود 2.2 لیتر می گیرد. گیربکس از کارخانه پر شده است و در سایزهای کوچک حتی پیچ تخلیه هم وجود ندارد؛ در این حالت تخلیه با باز کردن پوسته یا مکش از سوراخ پرکن انجام می شود.
روغنی که انتخاب می کنید باید با روغن داخل گیربکس سازگار باشد. مخلوط کردن دو روغن با پایه و افزودنی متفاوت، رسوب و کف ایجاد می کند و خاصیت روانکاری را پایین می آورد. اگر گرید ویسکوزیته را تغییر می دهید، روغن قبلی را کامل تخلیه کنید.
زمان بندی تعویض روغن و چک لیست سرویس
اولین تعویض روغن پس از 1000 ساعت کارکرد اولیه یا شش ماه، هرکدام زودتر رسید، انجام می شود و این توصیه در سایزهای 110 و 130 جدی تر است چون حجم روغن و بار حرارتی بیشتر است. بعد از آن بازه 5000 تا 8000 ساعت یا سالانه منطقی است؛ در محیط گرد و خاکی با دمای بالای 40 درجه این بازه را کوتاه کنید.
پیچ تنفس را جدی بگیرید. کارخانه برای جلوگیری از نشت روغن در انبار و حمل، سوراخ تنفس را با پیچ بسته می بندد و پیچ سوراخدار را جدا در جعبه می گذارد. اگر بعد از نصب آن را تعویض نکنید، فشار داخلی بالا می رود و روغن از کاسه نمد بیرون می زند؛ این خطا بیشترین نشتی تازه نصب را می سازد.
چک لیست سرویس دوره ای:
- کنترل سطح روغن و بازرسی نشتی، ماهانه
- کنترل دمای پوسته؛ عبور دمای روغن از 85 درجه سانتیگراد یعنی توقف کار
- بررسی محکم بودن پایه ها، تراز و بستن بازوی گشتاور
- کنترل لقی شفت و صدای بیرینگ، هر سه ماه
- تمیز نگه داشتن پوسته برای حفظ انتقال حرارت
- تعویض روغن طبق بازه زمانی و تعویض کاسه نمد در صورت سایش
عیب یابی مشکلات رایج در گیربکس های مکعبی چینی
خرابی بیشتر گیربکس های مکعبی چینی ریشه در همان اعدادی دارد که در کاتالوگ گیربکس کتابی چینی نادیده گرفته می شوند: گشتاور مجاز، حجم و گرید روغن و موقعیت نصب. به همین دلیل این خرابی ها به ندرت یکباره رخ می دهند؛ نشتی، داغی و صدا پیش از توقف کامل ظاهر می شوند و شناختن الگوی هرکدام، تعمیر را ارزان تر و برنامه ریزی شده تر می کند.
رفع مشکل نشتی روغن و داغی بدنه
نشتی از سه نقطه رخ می دهد: کاسه نمد شافت خروجی، درز پوسته و درپوش بیرینگ، و پیچ تنفس. اگر نشتی از روز اول باشد، علت غالب پیچ تنفس بسته یا حجم روغن بیشتر از حد است. اگر بعد از چند ماه کار ظاهر شود، کاسه نمد فرسوده شده یا بازی بیرینگ به شافت اجازه حرکت داده و لبه کاسه نمد را ساییده است. بررسی محور و بازی بیرینگ پیش از تعویض کاسه نمد، تعویض دوباره را حذف می کند.
داغی بدنه معمولا دو منشا دارد: بار بیش از گشتاور مجاز، و روغن نامناسب یا کمبود روغن. دمای کار نرمال پوسته حدود 40 تا 50 درجه بالاتر از دمای محیط است؛ در تابستان این عدد به محدوده 80 درجه می رسد و طبیعی است. عبور دمای روغن از 85 درجه سانتیگراد، سایش دنده را تسریع می کند. جریان مصرفی موتور را با گیربکس بارگذاری شده اندازه بگیرید؛ افزایش غیرعادی جریان همان چیزی است که به گرما تبدیل می شود.
عواملی که کمتر بررسی می شوند عبارتند از نصب در موقعیت نامناسب نسبت به سطح روغن، بار شعاعی زیاد روی خروجی و تهویه ضعیف فضای نصب.
کنترل لقی دنده و صداهای غیرعادی
لقی دنده با گیج ساعت روی شفت خروجی اندازه گیری می شود، در حالی که شفت ورودی مهار شده است. اندازه گیری را در چهار موقعیت 90 درجه تکرار کنید؛ لقی نزدیک به هم نشانه تنظیم سالم و پراکندگی زیاد نشانه خارج از مرکز بودن چرخ دنده یا سایش نامتقارن است. مقدار مجاز لقی با سایز و برند تغییر می کند، بنابراین عدد دقیق را از کاتالوگ همان برند بگیرید.
صدا نوع عیب را لو می دهد. زوزه یکنواخت با فرکانس بالا از سایش سطح دنده یا روغن نامناسب می آید. تقتق نامنظم نشانه لقی زیاد یا وجود جسم خارجی است و غرش پایین فرکانس به بیرینگ اشاره می کند. برای تفکیک، صدای پوسته را نزدیک نشیمن هر بیرینگ گوش کنید. اگر سایش چرخ دنده برنزی تایید شد، ماردون و چرخ دنده را با هم تعویض کنید؛ نصب دنده نو روی ماردون ساییده، عمر جفت جدید را سریع کم می کند.
نکات کلیدی برای انتخاب نهایی و خرید گیربکس مکعبی
انتخاب درست با محاسبه شروع می شود، نه با استعلام قیمت. گشتاور خروجی موردنیاز را در ضریب کار ضرب کنید، 1.2 برای بار یکنواخت و 1.5 تا 2 برای بار ضربه دار، سپس از جدول کاتالوگ سایز و نسبتی را بردارید که گشتاور مجازش بالاتر از این عدد باشد. دور خروجی هم از تقسیم دور موتور بر نسبت تبدیل به دست می آید.
قدم دوم تطبیق مکانیکی است: قطر و طول شفت موتور، نوع فلنج، موقعیت نصب، شکل خروجی یعنی هالو یا شافت توپر و امکان بستن بازوی گشتاور. این موارد را در فهرست کوتاهی کنار استعلام بنویسید تا فروشنده نتواند مدل اشتباه را جای مدل درست بفرستد.
قاعده ای که هزینه را پایین می آورد این است که به جای خریدن سایز کوچکتر با نسبت تبدیل بالا و بار بیش از حد، یک سایز بالاتر با نسبت مناسب بردارید. افزایش سایز، گشتاور مجاز و ظرفیت حرارتی را همزمان بالا می برد، در حالی که افزایش نسبت فقط گشتاور را بالا می برد و راندمان را کاهش می دهد. پیش از تحویل، نسبت تبدیل حک شده روی بدنه، برند پلاک و حضور پیچ تنفس در جعبه را کنترل کنید و در سایزهای بالای 90 پیچ تخلیه و محل کنترل سطح روغن را ببینید.
خواندن کاتالوگ گیربکس کتابی چینی با شش عدد به نتیجه می رسد: قطر شفت ورودی، قطر خروجی، نوع و ابعاد فلنج، نسبت تبدیل، گشتاور مجاز در آن نسبت و حجم روغن. هر جا این شش مورد روشن باشد، احتمال برگشت کالا و توقف خط به کمترین حد می رسد. مشخصات کاتالوگ همان سایز و همان برند را با پلاک موتور، بار واقعی و شرایط محیطی خود تطبیق دهید و بعد سفارش را نهایی کنید؛ اگر بخشی از اطلاعات فنی را در دست ندارید، استعلام را با ذکر دور موتور، فلنج، نوع بار و نسبت تبدیل موردنیاز شروع کنید تا در دور اول به مدل درست برسید.
سوالات متداول (FAQ)
چگونه می توان مدل دقیق گیربکس کتابی را از روی پلاک تشخیص داد؟
پلاک سه بخش کلیدی دارد: نام سری مانند NMRV یا NRV، سایز و نسبت تبدیل. اگر پلاک خوانا نیست، سایز را از قطر سوراخ خروجی حدس بزنید: 14، 18، 25، 25، 28، 35، 42 و 45 میلیمتر به ترتیب برای سایزهای 30، 40، 50، 63، 75، 90، 110 و 130. برای نسبت تبدیل، شفت ورودی را دقیقا 10 دور بچرخانید و تعداد دور شفت خروجی را بشمارید؛ تقسیم 10 بر این عدد نسبت تبدیل را می دهد. جنس پوسته را هم با آهنربا تفکیک کنید: چدن جذب می شود و آلومینیم نه.
تفاوت اصلی گیربکس NMRV و VF در کاتالوگ ها چیست؟
NMRV نامگذاری خانواده مکعبی چینی است که ورودی فلنج دار برای کوپل مستقیم الکتروموتور دارد. VF نامگذاری خانواده اروپایی با ریشه Bonfiglioli است که در نسخه ورودی فلنج با نماد VF/N و ورودی شافت با نماد VF/P تولید می شود. این دو از نظر ابعاد پوسته و نقاط نصب هم ارز نیستند؛ سایز 50 در یک خانواده با سایز 50 در خانواده دیگر از نظر ابعاد پایه و فاصله سوراخ های نصب یکسان نیست. برای جایگزینی، جدول ابعاد دو کاتالوگ را روی هم بگذارید، نه فقط عدد سایز را.
آیا می توان گیربکس چینی را با الکتروموتورهای اروپایی کوپل کرد؟
کوپل کردن این دو امکان پذیر است، به شرط تطابق فریم و شافت مطابق IEC 60072-1. ورودی NMRV روی فلنج استاندارد ساخته می شود، پس گیربکس با ورودی 28 میلیمتر و فلنج B5 متناظر فریم 100 روی موتور اروپایی فریم 100 می نشیند. سه نکته را کنترل کنید: طول شافت موتور باید از عمق سوراخ ورودی کمتر باشد، پهنای خار و عمق شیار باید با استاندارد بخواند، و وزن موتور نباید بار زیادی روی فلنج گیربکس بگذارد؛ برای فریم های بزرگ موتور را روی پایه مستقل یا شاسی مشترک ببندید.
میزان استاندارد روغن برای گیربکس سایز 110 چقدر است؟
این مقدار به موقعیت نصب وابسته است: در حالت B3 و V5 حدود 3 لیتر، در B6 و B7 حدود 2.55 لیتر، در B8 حدود 2.25 لیتر و در V6 حدود 2.2 لیتر. گرید روغن هم VG320 برای شرایط معمول و VG460 برای بار سنگین یا محیط گرم است. عدد دقیق همان برند بر این مقادیر ارجحیت دارد، بنابراین جدول کاتالوگ مدل خود را مبنا بگیرید. هنگام تعویض، روغن را کامل تخلیه کنید و سطح را با پیچ کنترل سطح تنظیم کنید، نه با حدس و گمان.
عمر مفید گیربکس های کتابی چینی در شرایط کاری سخت چقدر است؟
عمر مفید به سه عامل بستگی دارد: کیفیت آلیاژ چرخ دنده برنزی، ضریب کاری که در محاسبه در نظر گرفته شده و نظم سرویس. در بار نامی و با تعویض به موقع روغن، کارکرد 10000 تا 20000 ساعت برای سایزهای متوسط دور از انتظار نیست. در بار بیش از گشتاور مجاز، بار شعاعی زیاد روی خروجی، دمای محیط بالای 40 درجه و روغن دیر تعویض شده، این عدد می تواند به کمتر از 5000 ساعت برسد. انتخاب ضریب کار 1.5 برای شرایط سخت و بررسی ماهانه دما، موثرترین کار برای حفظ عمر است.
مطالب مرتبط جهت مطالعه:
